Webloc: cảnh sát có thể theo dõi 500 triệu điện thoại từ dữ liệu quảng cáo mà không cần lệnh tòa?

Một công cụ giám sát có tên Webloc cho phép cảnh sát truy vết vị trí của hàng trăm triệu điện thoại trên toàn thế giới trong vòng 12 tháng — và dữ liệu này được thu thập từ quảng cáo trong các ứng dụng thời tiết, trò chơi, thậm chí cả ứng dụng cầu nguyện. Điều đáng nói, theo bài đăng của trang Học lập trình cho người mới bắt đầu tổng hợp từ tài liệu nội bộ, nghiên cứu của Citizen Lab (Đại học Toronto) và hồ sơ mà Bloomberg News tiếp cận được, là cảnh sát có thể mua quyền truy cập mà không cần lệnh khám xét của tòa án. Bài viết dưới đây hệ thống lại toàn bộ câu chuyện: Webloc là gì, dữ liệu vị trí đi từ điện thoại của bạn tới hệ thống giám sát bằng những con đường nào, các bên liên quan nói gì, và người dùng có thể tự bảo vệ mình ra sao.

Trả lời nhanh

• Webloc là gì: công cụ giám sát vị trí điện thoại do Cobwebs Technologies (Israel, thành lập 2015) phát triển, nay do Penlink (Mỹ) bán; đã thương mại hóa từ năm 2020, chi phí cấp phép từ khoảng 100.000 USD/năm. Theo tài liệu nội bộ và nghiên cứu của Citizen Lab, công cụ có thể tiếp cận dữ liệu vị trí của tối đa 500 triệu thiết bị di động toàn cầu, hiển thị lịch sử vị trí 12 tháng gần nhất với dữ liệu cập nhật mỗi giờ.
• Điện thoại bị theo dõi bằng cách nào: Webloc nhận diện thiết bị bằng Advertising ID (mã định danh quảng cáo) — mã không trực tiếp chứa tên hay số điện thoại nên ngành quảng cáo gọi là "dữ liệu ẩn danh", nhưng khi một mã liên tục xuất hiện tại cùng một địa chỉ vào ban đêm và một văn phòng vào buổi sáng, việc suy luận danh tính không còn khó. Công cụ có thể khoanh vùng một con phố/tòa nhà, liệt kê điện thoại từng xuất hiện, đối chiếu thiết bị xuất hiện tại hai địa điểm, gửi cảnh báo khi điện thoại xuất hiện ở địa điểm mới, và ước tính nơi ở/nơi làm việc từ thói quen qua đêm và ban ngày.
• Hai con đường dữ liệu lọt ra ngoài (theo Citizen Lab, chưa xác định chắc chắn cơ chế nào đang dùng hiện nay): (1) SDK bên thứ ba tích hợp trong ứng dụng — khi người dùng cấp quyền vị trí cho ứng dụng thời tiết, SDK có thể đọc và chuyển dữ liệu cho đơn vị cung cấp SDK (tài liệu nhắc Start.io; nhà phát triển Webloc phủ nhận mua dữ liệu từ Start.io, Start.io nói hợp đồng chỉ cho phép dùng dữ liệu vào mục đích quảng cáo); (2) phiên đấu giá quảng cáo trực tuyến (bidstream) — yêu cầu hiển thị quảng cáo có thể chứa Advertising ID và vị trí, các bên tham gia đấu giá và môi giới dữ liệu có thể thu thập mà không cần hợp đồng trực tiếp với ứng dụng.
• Vì sao không cần lệnh tòa: khoảng trống pháp lý tại Mỹ — phán quyết Carpenter v. United States (2018) yêu cầu lệnh tòa khi lấy lịch sử vị trí từ nhà mạng, nhưng Bộ Tư pháp Mỹ lập luận yêu cầu đó không áp dụng tương tự với dữ liệu mua trên thị trường thương mại. Một phán quyết tháng 6/2026 xác định việc lấy lịch sử vị trí từ Google có thể được xem là khám xét, nhưng không trực tiếp đề cập đến việc mua dữ liệu từ môi giới; giới luật sư còn tranh luận về tác động của phán quyết này.
• Ai đang dùng: theo hồ sơ mua sắm công và tài liệu nội bộ — ICE (khoảng 9 triệu USD cho 4 hợp đồng 2022–2026), ít nhất 2 đơn vị quân đội Mỹ, hơn một chục lực lượng cảnh sát Mỹ (Dallas, Baltimore, LAPD với 136 lượt tìm kiếm năm 2022 và 1.319 lượt năm 2023), cơ quan tình báo nội địa Hungary (từ ít nhất 2022), cảnh sát quốc gia El Salvador (từ 2021); ATF thực hiện hơn 340 lượt tìm kiếm không lệnh tòa rồi hủy hợp đồng tháng 6/2026. Nhà phát triển khẳng định công cụ chỉ cung cấp cho cơ quan thực thi pháp luật, an toàn công cộng và một số ít nhà thầu chính phủ được ủy quyền.
• Người dùng tự bảo vệ ra sao: trên iPhone tắt Allow Apps to Request to Track (Settings → Privacy & Security → Tracking); trên Android 12 trở lên xóa advertising ID (Settings → Privacy → Ads → Delete advertising ID); rà soát quyền vị trí từng ứng dụng, chỉ cấp "khi đang dùng" nếu cần, tắt hẳn với ứng dụng không cần vị trí, gỡ ứng dụng miễn phí không dùng nữa. Nhưng các biện pháp này không giải quyết triệt để — quy định của Google vẫn cho phép một số ứng dụng dùng mã định danh riêng thay thế Advertising ID.

Webloc là gì và ai đứng sau công cụ này?

Theo bài đăng, đơn vị bán Webloc là Penlink, một công ty Mỹ chuyên phát triển phần mềm phục vụ điều tra của cảnh sát, đặc biệt trong lĩnh vực phân tích dữ liệu điện thoại và Internet. Tuy nhiên, công nghệ Webloc ban đầu đến từ Israel: sản phẩm được phát triển bởi Cobwebs Technologies, công ty thành lập năm 2015 bởi ba cựu thành viên lực lượng đặc nhiệm Israel, ban đầu hướng đến mục tiêu chống khủng bố.

Năm 2023, hai công ty cùng thuộc quyền kiểm soát của một quỹ đầu tư Mỹ, và hoạt động kinh doanh Webloc sau đó được chuyển sang phía Mỹ. Công cụ đã được thương mại hóa từ năm 2020, với chi phí cấp phép sử dụng bắt đầu từ khoảng 100.000 USD mỗi năm.

Năm 2025, một công ty Mỹ đã chuẩn bị các bài thuyết trình giới thiệu Webloc cho lực lượng cảnh sát tại nhiều quốc gia. Trong những buổi trình diễn, nhân viên công ty cho thấy cách Webloc theo dõi điện thoại của một người khi họ đi bộ trên Đại lộ Fifth Avenue ở New York, ghé thăm Ngân hàng Trung ương châu Âu tại Frankfurt hay di chuyển đến gần tòa nhà Quốc hội Anh ở London. Bloomberg News đã tiếp cận được những bản thuyết trình này cùng tài liệu đào tạo và nhiều hồ sơ nội bộ liên quan.

Webloc có thể biết một chiếc điện thoại đã đi đâu trong suốt 12 tháng?

Tháng 4/2026, các nhà nghiên cứu thuộc Citizen Lab, Đại học Toronto, công bố nghiên cứu về khả năng giám sát của Webloc. Dựa trên hợp đồng, hồ sơ mua sắm công và tài liệu bị rò rỉ, nhóm nghiên cứu cho biết công cụ này có thể tiếp cận dữ liệu từ tối đa 500 triệu thiết bị di động trên toàn cầu.

Theo những tài liệu mà Bloomberg thu thập được, Webloc có thể hiển thị lịch sử vị trí của một chiếc điện thoại trong 12 tháng gần nhất, với dữ liệu được cập nhật mỗi giờ. Một hợp đồng cũ tại Mỹ thậm chí đề cập đến khả năng lưu trữ dữ liệu trong ba năm.

Cách sử dụng, theo bài đăng, khá đơn giản:

• Cảnh sát mở bản đồ, khoanh vùng một con phố hoặc tòa nhà.
• Chọn khoảng thời gian cần điều tra.
• Webloc liệt kê những điện thoại từng xuất hiện trong khu vực đó.
• Công cụ có thể đối chiếu những thiết bị xuất hiện tại hai địa điểm khác nhau trong cùng một khoảng thời gian.
• Hệ thống gửi cảnh báo khi một chiếc điện thoại xuất hiện tại địa điểm mới.
• Nó cũng có thể xác định nơi một người thường xuyên qua đêm và nơi họ xuất hiện vào ban ngày.

Thông tin cuối cùng đặc biệt quan trọng: khi biết một thiết bị thường xuyên xuất hiện tại một địa chỉ vào ban đêm và một địa điểm khác vào giờ hành chính, cảnh sát có thể suy đoán nơi ở và nơi làm việc của chủ nhân thiết bị. Một đề xuất bán hàng năm 2021 dành cho lực lượng cảnh sát tại Trung Mỹ thậm chí mô tả khá rõ mục tiêu: xác định người đứng sau thiết bị, tìm nhà riêng, nơi làm việc và điều động cảnh sát đến gặp nghi phạm.

Điện thoại bị theo dõi bằng cách nào? Advertising ID "ẩn danh" và giới hạn của nó

Để nhận diện một chiếc điện thoại, Webloc sử dụng Advertising ID (mã định danh quảng cáo) — mã số được thiết kế để phục vụ hoạt động quảng cáo trên Android và iPhone, cho phép các ứng dụng nhận diện cùng một thiết bị giữa nhiều ứng dụng khác nhau để phân phối quảng cáo phù hợp. Trên iPhone, ứng dụng phải xin phép người dùng trước khi thực hiện hoạt động theo dõi thuộc phạm vi chính sách App Tracking Transparency.

Ngành quảng cáo thường gọi Advertising ID là dữ liệu ẩn danh vì mã này không trực tiếp chứa tên hoặc số điện thoại của chủ sở hữu. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: nếu một mã định danh liên tục xuất hiện tại cùng một địa chỉ vào ban đêm, rồi xuất hiện tại một văn phòng vào mỗi buổi sáng, việc suy luận danh tính người sử dụng thiết bị không còn quá khó khăn.

Theo dữ liệu Webloc được các nhà nghiên cứu công bố từ năm 2021, một bản ghi vị trí có thể chứa:

Nhóm thông tin trong bản ghi	Chi tiết
Định danh và kết nối	Advertising ID và địa chỉ IP; tên mạng Wi-Fi mà điện thoại đang kết nối
Vị trí và thời gian	Thời gian ghi nhận cùng tọa độ GPS hoặc vị trí suy ra từ các mạng Wi-Fi lân cận
Thiết bị	Thương hiệu, model và hệ điều hành; danh sách ứng dụng trên điện thoại kèm thời điểm hệ thống lần đầu và lần cuối ghi nhận từng ứng dụng
Suy luận về con người	Địa chỉ nhà ở, nơi làm việc và những địa điểm thường xuyên ghé thăm được hệ thống ước tính; độ tuổi, giới tính và các nhãn phân loại như phụ huynh, khách du lịch hoặc người chơi game

Nhà phát triển Webloc cho biết phiên bản hiện tại chỉ lưu trữ vị trí gắn với mã định danh thiết bị, không còn chứa thông tin về độ tuổi, giới tính hay sở thích. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cho biết họ không có cách độc lập để xác minh tuyên bố này — một lưu ý quan trọng cần giữ nguyên khi đọc câu chuyện này.

Hai con đường khiến dữ liệu vị trí lọt ra ngoài

Theo Citizen Lab, dữ liệu vị trí có thể đến Webloc thông qua hai cơ chế chính. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không thể xác định chắc chắn cơ chế nào đang được sử dụng hiện nay.

1. Thông qua SDK được tích hợp bên trong ứng dụng

Khi phát triển một ứng dụng miễn phí, nhà phát triển thường tích hợp những đoạn mã có sẵn từ các công ty bên thứ ba để hiển thị quảng cáo hoặc phân tích hành vi người dùng. Những bộ mã này được gọi là SDK (Software Development Kit). Nếu người dùng cấp quyền truy cập vị trí cho một ứng dụng thời tiết, SDK tích hợp bên trong ứng dụng có thể đọc dữ liệu vị trí đó và chuyển cho đơn vị cung cấp SDK.

Một trong những công ty được nhắc đến trong tài liệu là Start.io. Theo hồ sơ, SDK của công ty này xuất hiện trong hơn 500.000 ứng dụng, với tổng cộng hơn 25 tỷ lượt tải xuống; Start.io tuyên bố có khả năng tiếp cận 2,4 tỷ thiết bị, trong đó có 300 triệu thiết bị tại Mỹ. Một nền tảng kiểm tra ứng dụng Android để phát hiện các công cụ theo dõi cũng tìm thấy SDK có liên hệ với Start.io trong hơn 4.400 ứng dụng. Tài liệu và lời kể của các cựu nhân viên cho thấy một phần dữ liệu vị trí trong Webloc có nguồn gốc từ hệ thống này.

Tuy nhiên, cả hai phía đều có phản hồi cần được ghi nhận: nhà phát triển Webloc phủ nhận việc mua dữ liệu từ Start.io, đồng thời cho biết phía Israel chỉ từng thử nghiệm dữ liệu này trước khi công ty được mua lại. Start.io phản hồi rằng các hợp đồng của họ chỉ cho phép sử dụng dữ liệu vào mục đích quảng cáo, phần lớn dữ liệu không có độ chính xác cao và số lượt tải xuống được công bố chỉ mang tính lý thuyết.

2. Thông qua các phiên đấu giá quảng cáo trực tuyến (bidstream)

Đây là cơ chế phức tạp hơn và không đòi hỏi phải tích hợp SDK vào ứng dụng. Khi một ứng dụng cần hiển thị quảng cáo, nó gửi yêu cầu đến hệ thống quảng cáo; các nhà quảng cáo tham gia đấu giá tự động trong một phần rất nhỏ của giây để giành quyền hiển thị quảng cáo đó. Yêu cầu này có thể chứa Advertising ID và thông tin vị trí của điện thoại, và những bên tham gia phiên đấu giá có thể tiếp cận các dữ liệu này. Dòng dữ liệu được truyền qua những phiên đấu giá như vậy được gọi là bidstream.

Các công ty môi giới dữ liệu (data brokers) có thể tham gia hệ sinh thái này để thu thập thông tin vị trí từ những ứng dụng mà họ thậm chí chưa từng ký hợp đồng trực tiếp. Đó cũng là lý do nhiều nhà phát triển ứng dụng không biết dữ liệu vị trí của người dùng cuối cùng được chuyển đến đâu.

Phía Webloc cho biết các đối tác của họ thu thập dữ liệu thông qua những thỏa thuận SDK riêng và có sự đồng ý từ người dùng, nhưng các đối tác không cung cấp danh sách đầy đủ những ứng dụng liên quan. Một chi tiết đáng chú ý trong hồ sơ năm 2021: Webloc có thể ghi nhận tên các mạng Wi-Fi mà điện thoại kết nối — thông tin không thể được truyền qua các phiên đấu giá quảng cáo thông thường mà phải đến từ mã được thực thi bên trong ứng dụng, cho thấy ít nhất một phần dữ liệu trước đây đã được thu thập trực tiếp từ các ứng dụng.

Những ứng dụng nào xuất hiện trong tài liệu — và họ nói gì?

Các hồ sơ đề cập đến một số ứng dụng cụ thể: AccuWeather (ứng dụng thời tiết trên Android và iOS), Muslim Pro (ứng dụng cầu nguyện có hơn 100 triệu lượt tải xuống trên Google Play) và Multi Maze 3D (một trò chơi trên điện thoại). Cả ba đều phủ nhận có thỏa thuận chia sẻ dữ liệu với đơn vị bán Webloc. Tài liệu cho thấy dữ liệu có liên quan đến những ứng dụng này, nhưng không chứng minh được chính xác bên nào đã chuyển dữ liệu cho hệ thống giám sát. Với chuỗi trung gian phức tạp như vậy, ngay cả nhà phát triển ứng dụng cũng có thể không biết dữ liệu của người dùng đã đi đến đâu.

Trường hợp Muslim Pro có thêm bối cảnh: ứng dụng này từng vướng tranh cãi tương tự vào năm 2020, khi các nhà báo phát hiện ứng dụng gửi dữ liệu vị trí chính xác cho một công ty môi giới dữ liệu; công ty này sau đó xác nhận với một thượng nghị sĩ Mỹ rằng họ đã bán dữ liệu vị trí từ điện thoại tại Mỹ cho khách hàng quân sự Mỹ thông qua các nhà thầu quốc phòng. Muslim Pro gọi báo cáo khi đó là không chính xác và tuyên bố chấm dứt quan hệ với các đối tác dữ liệu. Đến tháng 1/2025, tin tặc đánh cắp dữ liệu từ một nhà môi giới vị trí khác là Gravy Analytics, bao gồm danh sách hàng nghìn ứng dụng có dữ liệu xuất hiện trong hệ thống của công ty — Muslim Pro cũng nằm trong danh sách này. Ứng dụng tiếp tục khẳng định họ không cho phép các mạng quảng cáo hợp tác thu thập dữ liệu vị trí.

Vì sao cảnh sát có thể mua dữ liệu mà không cần lệnh của tòa án?

Vấn đề nằm ở khoảng trống pháp lý tại Mỹ. Năm 2018, Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra phán quyết trong vụ Carpenter v. United States, xác định cảnh sát cần có lệnh của tòa án để lấy lịch sử vị trí của một người từ nhà mạng di động trong những trường hợp thuộc phạm vi phán quyết. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Mỹ lập luận rằng yêu cầu này không áp dụng tương tự đối với dữ liệu vị trí được mua trên thị trường thương mại. Nói cách khác: nếu cảnh sát yêu cầu nhà mạng cung cấp lịch sử vị trí, họ cần lệnh của tòa án; nhưng nếu mua dữ liệu tương tự từ một công ty môi giới dữ liệu, việc đó có thể không cần lệnh theo cách diễn giải pháp luật hiện tại.

Tháng 6/2026, một phán quyết mới của tòa án tiếp tục xác định việc lấy lịch sử vị trí của một người từ Google có thể được xem là hoạt động khám xét, bởi người dùng có cơ sở hợp lý để kỳ vọng dữ liệu vị trí điện thoại được giữ riêng tư. Tuy nhiên, phán quyết này không trực tiếp đề cập đến việc mua dữ liệu từ các công ty môi giới. Một số luật sư về quyền riêng tư cho rằng phán quyết mới khiến hoạt động mua dữ liệu kiểu này đứng trên nền tảng pháp lý yếu hơn, trong khi một cựu quan chức Bộ Tư pháp lại cho rằng phán quyết không làm thay đổi tính hợp pháp của hoạt động mua dữ liệu thương mại.

Những cơ quan nào đang sử dụng Webloc?

Theo hồ sơ mua sắm công và tài liệu nội bộ, Webloc đã được cung cấp cho nhiều cơ quan thực thi pháp luật và chính phủ:

• Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) chi khoảng 9 triệu USD cho bốn hợp đồng trong giai đoạn 2022–2026, bao gồm giấy phép sử dụng Webloc.
• Ít nhất hai đơn vị thuộc quân đội Mỹ.
• Hơn một chục lực lượng cảnh sát Mỹ, trong đó có Dallas và Baltimore.
• Sở Cảnh sát Los Angeles thực hiện 136 lượt tìm kiếm trong năm 2022 và 1.319 lượt trong năm 2023 trên Webloc cùng công cụ liên quan mang tên Tangles.
• Cơ quan tình báo nội địa Hungary sử dụng từ ít nhất năm 2022 — Citizen Lab xem đây là trường hợp đầu tiên được xác nhận tại châu Âu về việc sử dụng hình thức theo dõi dựa trên dữ liệu quảng cáo.
• Cảnh sát quốc gia El Salvador mua Webloc cùng hai công cụ khác thông qua một nhà phân phối tại Mexico và sử dụng từ năm 2021.
• Hồ sơ bán hàng và lời kể của những người trong ngành còn cho thấy Webloc từng được cung cấp cho Sở Cảnh sát Metropolitan London cùng các cơ quan chức năng tại Saudi Arabia, Singapore, Mexico, Israel, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Hà Lan và Đức.

Hai trường hợp cụ thể được bài đăng nêu chi tiết. Tại Tucson, Mỹ, cảnh sát địa phương ký hợp đồng sử dụng Webloc bằng nguồn ngân sách an ninh biên giới vốn dành cho các cuộc điều tra buôn người vì mục đích tình dục; trong báo cáo nội bộ tháng 9/2023, cảnh sát mô tả việc sử dụng Webloc để điều tra một loạt vụ trộm và đột nhập, qua đó xác định được căn hộ của nghi phạm và bạn đời của người này. Cảnh sát Tucson cho biết giấy phép sử dụng công cụ đã hết hạn.

Cơ quan còn lại là ATF, đơn vị phụ trách điều tra các vấn đề liên quan đến súng và chất nổ tại Mỹ. Theo hai thành viên Quốc hội Mỹ, cơ quan này đã thực hiện hơn 340 lượt tìm kiếm bằng Webloc mà không có lệnh của tòa án, trong đó hơn 222 lượt liên quan đến các vụ án đang được điều tra. Trong một vụ nghi phóng hỏa tại cơ sở của nhà thầu quốc phòng, công tố viên và thẩm phán tỏ ra lo ngại về việc sử dụng dữ liệu quảng cáo theo cách này; sau đó, cơ quan điều tra đã yêu cầu tòa án cho phép thu thập dữ liệu từ các trạm phát sóng di động thay thế. Sau khi hai nghị sĩ bắt đầu đặt câu hỏi, ATF hủy hợp đồng vào tháng 6/2026 và tuyên bố công cụ không đáp ứng nhu cầu của cơ quan.

Công cụ này còn được dùng để theo dõi những ai?

Trong các buổi đào tạo, nhân viên bán hàng của Webloc từng trình diễn cách sử dụng công cụ để theo dõi người tham gia các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine, những người bị nghi là gián điệp Iran, các nhóm dân quân Serbia và thành viên những băng nhóm mô tô như Hells Angels. Theo phía công ty, những ví dụ này xuất phát từ yêu cầu của các cơ quan khách hàng, và việc đưa một tình huống vào buổi đào tạo không đồng nghĩa với việc công ty ủng hộ cách sử dụng đó.

Nhà phát triển khẳng định Webloc chỉ được cung cấp cho cơ quan thực thi pháp luật, cơ quan an toàn công cộng và một số ít nhà thầu chính phủ được ủy quyền. Các nhà đầu tư đứng sau sản phẩm cho biết công cụ đã hỗ trợ tìm kiếm trẻ em mất tích, nghi phạm cướp ngân hàng và các mạng lưới buôn người. Công ty cũng khẳng định các đối tác dữ liệu đều có cơ chế xin sự đồng ý của người dùng và loại trừ những địa điểm như bệnh viện, trường học hay cơ sở tôn giáo.

Tuy nhiên, bài đăng lưu ý: sự đồng ý này thường chỉ nằm trong điều khoản sử dụng của ứng dụng. Người dùng có thể được thông báo rằng nhà phát triển được phép chia sẻ dữ liệu vị trí với bên thứ ba, nhưng điều đó không đồng nghĩa họ biết dữ liệu tiếp tục được bán cho các công cụ giám sát của cảnh sát.

Những nỗ lực kiểm soát hoạt động mua bán dữ liệu

• Tháng 1/2025, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) cấm một công ty môi giới dữ liệu cùng công ty con bán dữ liệu vị trí nhạy cảm sau vụ rò rỉ dữ liệu của Gravy Analytics. Theo FTC, hai công ty này từng tuyên bố xử lý hơn 17 tỷ tín hiệu mỗi ngày từ khoảng một tỷ thiết bị di động. Lệnh cấm vẫn có ngoại lệ dành cho mục đích an ninh quốc gia và thực thi pháp luật.
• Cũng trong năm 2025, Montana trở thành bang đầu tiên tại Mỹ cấm lực lượng cảnh sát của bang mua dữ liệu vị trí trên thị trường thương mại nếu không có lệnh khám xét hoặc trát yêu cầu hợp lệ từ tòa án.
• Một dự luật liên bang nhằm đóng lỗ hổng pháp lý này từng được Hạ viện Mỹ thông qua vào năm 2024, nhưng không được đưa ra bỏ phiếu tại Thượng viện. Ý tưởng tương tự hiện xuất hiện trong một dự luật cải cách hoạt động giám sát mới, nhưng vẫn chưa được thông qua.

Người dùng có thể tự bảo vệ mình như thế nào?

Dù không thể ngăn chặn hoàn toàn việc thu thập dữ liệu, người dùng vẫn có thể giảm đáng kể lượng thông tin vị trí được chia sẻ:

Trên iPhone: mở Settings → Privacy & Security → Tracking → tắt Allow Apps to Request to Track.

Trên Android 12 trở lên: mở Settings → Privacy → Ads → chọn Delete advertising ID.

Ngoài ra: kiểm tra quyền truy cập vị trí của từng ứng dụng; chỉ cấp quyền khi đang sử dụng ứng dụng nếu thực sự cần thiết; tắt hoàn toàn quyền vị trí đối với những ứng dụng không cần đến chức năng này; gỡ bỏ các ứng dụng miễn phí không còn sử dụng.

Tuy nhiên, những biện pháp trên không thể giải quyết triệt để vấn đề. Theo bài viết, quy định dành cho nhà phát triển ứng dụng của Google vẫn cho phép một số ứng dụng sử dụng mã định danh riêng để thay thế Advertising ID khi mã quảng cáo bị xóa.

Một góc nhìn đáng suy ngẫm về quyền riêng tư

Trước đây, nhiều người thường nghĩ rằng chỉ cần không đăng ảnh, không công khai thông tin cá nhân hay không chia sẻ vị trí trên mạng xã hội là có thể bảo vệ danh tính của mình. Nhưng thực tế, một chiếc điện thoại vẫn liên tục tạo ra những dấu vết kỹ thuật số thông qua ứng dụng, quảng cáo, địa chỉ IP, Wi-Fi và các hệ thống phân phối nội dung.

Từng dữ liệu riêng lẻ có thể không tiết lộ danh tính. Nhưng khi được kết hợp theo thời gian, chúng có thể tạo thành một bản đồ khá chi tiết về cuộc sống của một người: họ sống ở đâu, làm việc ở đâu, thường xuyên đến những địa điểm nào và di chuyển theo lịch trình ra sao. Điều đáng lo ngại không chỉ là một ứng dụng biết vị trí của bạn, mà còn là việc dữ liệu đó có thể tiếp tục được chuyển qua nhiều bên trung gian, cuối cùng xuất hiện trong một hệ thống giám sát mà người dùng chưa từng biết đến. Trong thế giới số, đôi khi bạn không cần công khai danh tính để bị nhận diện — chỉ cần chiếc điện thoại trong túi liên tục để lại đủ dấu vết.

Câu hỏi thường gặp

Webloc là gì và dữ liệu vị trí của nó đến từ đâu?

Webloc là công cụ giám sát vị trí điện thoại do Cobwebs Technologies (Israel) phát triển và Penlink (Mỹ) bán, thương mại hóa từ 2020. Theo Citizen Lab và tài liệu nội bộ, dữ liệu đến từ hệ sinh thái quảng cáo trên điện thoại qua hai cơ chế: SDK bên thứ ba tích hợp trong ứng dụng (ví dụ ứng dụng thời tiết được cấp quyền vị trí) và dòng dữ liệu đấu giá quảng cáo (bidstream) chứa Advertising ID và vị trí. Các nhà nghiên cứu không xác định chắc chắn cơ chế nào đang được dùng hiện nay.

Vì sao Advertising ID được gọi là "ẩn danh" nhưng vẫn có thể lộ danh tính?

Advertising ID không trực tiếp chứa tên hay số điện thoại nên ngành quảng cáo gọi là dữ liệu ẩn danh. Nhưng khi cùng một mã liên tục xuất hiện tại một địa chỉ vào ban đêm và một văn phòng vào buổi sáng, hệ thống có thể suy luận nơi ở và nơi làm việc của chủ thiết bị. Bản ghi vị trí còn có thể chứa địa chỉ IP, tọa độ GPS, tên mạng Wi-Fi, thông tin thiết bị và danh sách ứng dụng.

Cảnh sát mua dữ liệu vị trí mà không cần lệnh tòa có hợp pháp không?

Đây là khoảng trống pháp lý đang tranh luận tại Mỹ. Phán quyết Carpenter (2018) yêu cầu lệnh tòa khi lấy lịch sử vị trí từ nhà mạng, nhưng Bộ Tư pháp Mỹ lập luận yêu cầu đó không áp dụng tương tự với dữ liệu mua trên thị trường thương mại. Phán quyết tháng 6/2026 về dữ liệu vị trí từ Google không trực tiếp đề cập đến việc mua dữ liệu từ môi giới; các luật sư quyền riêng tư và một cựu quan chức Bộ Tư pháp có quan điểm khác nhau về tác động của nó. Montana (2025) là bang đầu tiên cấm cảnh sát bang mua dữ liệu vị trí thương mại nếu không có lệnh tòa.

Những ứng dụng nào bị nêu tên, và họ phản hồi ra sao?

Hồ sơ đề cập AccuWeather, Muslim Pro và Multi Maze 3D; cả ba đều phủ nhận có thỏa thuận chia sẻ dữ liệu với đơn vị bán Webloc. Tài liệu cho thấy dữ liệu có liên quan đến những ứng dụng này nhưng không chứng minh được chính xác bên nào đã chuyển dữ liệu. Nhà phát triển Webloc phủ nhận mua dữ liệu từ Start.io; Start.io nói hợp đồng chỉ cho phép dùng dữ liệu vào mục đích quảng cáo.

Người dùng nên làm gì để giảm bị theo dõi vị trí qua quảng cáo?

Trên iPhone: Settings → Privacy & Security → Tracking → tắt Allow Apps to Request to Track. Trên Android 12 trở lên: Settings → Privacy → Ads → Delete advertising ID. Ngoài ra: rà soát quyền vị trí từng ứng dụng, chỉ cấp "khi đang dùng" nếu cần, tắt hẳn với ứng dụng không cần vị trí, gỡ ứng dụng miễn phí không dùng nữa. Các biện pháp này giảm đáng kể nhưng không triệt để, vì một số ứng dụng có thể dùng mã định danh riêng thay thế Advertising ID.

Kết luận

Câu chuyện Webloc cho thấy một chuỗi mà ít người dùng hình dung hết: một ứng dụng thời tiết miễn phí xin quyền vị trí, một SDK hoặc một phiên đấu giá quảng cáo trong tích tắc, một công ty môi giới dữ liệu, rồi một công cụ giám sát có thể vẽ lại 12 tháng di chuyển của một chiếc điện thoại — tất cả diễn ra mà người dùng không hề hay biết và, theo cách diễn giải pháp luật hiện tại tại Mỹ, không cần lệnh của tòa án. Các bên liên quan đều có lời phủ nhận và giải thích riêng, và nhiều mắt xích trong chuỗi vẫn chưa được xác minh độc lập. Nhưng thông điệp thực tế thì rõ ràng: quyền riêng tư vị trí không chỉ phụ thuộc vào những gì bạn công khai, mà còn vào những quyền bạn đã cấp cho ứng dụng và những gì xảy ra với dữ liệu sau khi nó rời khỏi điện thoại. Rà soát quyền vị trí và mã định danh quảng cáo là việc nhỏ, nhưng là một trong số ít việc người dùng có thể tự làm ngay hôm nay.

Nguồn: bài đăng của trang Học lập trình cho người mới bắt đầu trên Facebook (12/11/2026), tổng hợp từ tài liệu nội bộ, nghiên cứu của Citizen Lab (Đại học Toronto, tháng 4/2026) và hồ sơ mà Bloomberg News tiếp cận được. Các số liệu, cáo buộc và lời phủ nhận được dẫn theo bài đăng; các bên liên quan gồm nhà phát triển Webloc, Start.io, AccuWeather, Muslim Pro và Multi Maze 3D đều có phản hồi phủ nhận được ghi nhận trong bài. Biên tập và hệ thống hóa bởi Wotech Electronics. Ảnh minh họa: sơ đồ đính kèm bài viết gốc.